Dlaczego sen jest ważny? Znaczenie fazy REM

Sen jest jedną z najważniejszych rzeczy, które robimy każdego dnia. Pomaga nie tylko odpocząć, ale także wspiera mózg i ciało. Szczególnie istotna jest jedna z faz snu – faza REM. Co to właściwie znaczy i dlaczego jest taka ważna?

Co dzieje się podczas fazy REM?

Podczas snu przechodzimy przez różne fazy, a jedną z nich jest faza REM (ang. Rapid Eye Movement – szybkie ruchy gałek ocznych). To wtedy mózg jest bardzo aktywny, a my śnimy. Faza REM jest niezwykle istotna, ponieważ pomaga zapamiętywać różne rzeczy, których nauczyliśmy się w ciągu dnia oraz przetwarzać emocje.

Badania prowadzone przez Maqueta i jego zespół pokazały, że w fazie REM mózg działa jak komputer, który porządkuje wszystkie informacje zebrane w ciągu dnia. Dzięki temu lepiej zapamiętujemy nowe rzeczy i lepiej rozumiemy, co czuliśmy.

Co się dzieje, gdy brakuje fazy REM?

Gdy sen jest zbyt krótki, tracimy dużą część fazy REM. To może prowadzić do problemów z nastrojem, zwiększać smutek lub wywoływać zdenerwowanie. Badania pokazują, że osoby, które nie mają odpowiedniej ilości fazy REM, częściej doświadczają problemów emocjonalnych, takich jak wahania nastroju czy depresja. Mózg potrzebuje tej fazy, aby dobrze przetworzyć emocje i poradzić sobie ze stresem.

W książce Matthew Walkera („Dlaczego śpimy. Odkrywanie potęgi snu i marzeń sennych”) znajduje się przykład, który mówi, że skrócenie snu o zaledwie dwie godziny może spowodować utratę aż 90% fazy REM. To ogromna różnica, a brak tej fazy sprawia, że mózg nie jest w stanie dobrze przetworzyć wydarzeń, co prowadzi do problemów z pamięcią, koncentracją i emocjami.

Dlaczego pora snu ma znaczenie?

Matthew Walker podkreśla również, że nie tylko długość snu, ale także pora, w której śpimy, ma ogromne znaczenie dla jego jakości. Nasze ciała i mózgi są zaprogramowane, aby najlepiej odpoczywać w nocy, zgodnie z naturalnymi rytmami dobowymi. Spanie w nocy jest bardziej zgodne z biologicznym zegarem naszego organizmu, co sprzyja głębokiemu i regeneracyjnemu snu, w tym fazie REM. Sen w dzień, nawet jeśli jest wystarczająco długi, może być mniej efektywny, ponieważ rytmy dobowe nie sprzyjają wtedy pełnej regeneracji.

Czy zbyt długi sen może być szkodliwy?

Długość snu ma kluczowe znaczenie, ale zbyt długi sen nie zawsze jest korzystny. Optymalna ilość snu wynosi od 7 do 9 godzin na dobę, zależnie od indywidualnych potrzeb. Badania pokazują, że sen dłuższy niż 9 godzin może mieć negatywne konsekwencje, ale zależy to od przyczyny, dla której ktoś śpi tak długo. Często długi sen jest wynikiem chronicznego zmęczenia lub problemów zdrowotnych, co może sugerować, że organizm próbuje nadrobić niedobory snu. Warto więc dążyć do regularnego, zdrowego snu o optymalnej długości, aby zachować dobre samopoczucie i zdrowie.

Dlaczego sen jest ważniejszy niż zdrowe jedzenie i ćwiczenia?

Zdrowa dieta i ruch są bardzo ważne dla zdrowia, ale sen jest jeszcze ważniejszy. Według naukowców, jedna noc bez dobrego snu może mieć większy wpływ na zdrowie niż jeden dzień bez zdrowego jedzenia czy ćwiczeń. Podczas snu ciało się regeneruje, a mózg porządkuje wszystkie informacje. Bez snu organizm nie jest w stanie dobrze przyswajać składników odżywczych ani w pełni korzystać z efektów ćwiczeń.

Jak dbać o dobry sen?

Aby zapewnić sobie odpowiednią ilość fazy REM, warto przestrzegać kilku prostych zasad:

Śpij co najmniej 7-8 godzin na dobę – sen składa się z cykli trwających około 90 minut, a w każdym z nich jest faza REM. Im krócej śpisz, tym mniej takich cykli masz.
Unikaj kofeiny i alkoholu wieczorem – te substancje mogą negatywnie wpływać na jakość snu i skracać fazę REM.
Kładź się spać o stałych porach – regularny rytm snu pomaga ciału lepiej przygotować się do snu i sprawia, że sen jest bardziej wartościowy.
Staraj się spać w nocy – sen w nocy jest bardziej wartościowy, ponieważ nasz organizm najlepiej regeneruje się w zgodzie z naturalnym rytmem dobowym.

Podsumowanie

Sen, a szczególnie faza REM, jest kluczowy dla zdrowia fizycznego i psychicznego. Wspiera zapamiętywanie, przetwarzanie emocji i regenerację. Bez odpowiedniej ilości snu mózg nie może wykonywać swojej pracy jak należy, co prowadzi do problemów z nastrojem i koncentracją. Ważne jest nie tylko to, ile śpimy, ale także kiedy śpimy. Sen w nocy, trwający od 7 do 9 godzin, jest optymalny dla naszego zdrowia. Sen to nie luksus, to konieczność – dbanie o niego przynosi korzyści zdrowotne i poprawia samopoczucie.